Thấy Tứ Thánh Đế Đồng Thời

Thấy Niết Bàn có nghĩa là thấy Tứ Thánh Đế. Khi người hành thiền thấy sự diệt hoàn toàn của tất cả danh sắc, vị ấy biết rằng đó là sự bình yên tối thượng. Vị ấy cũng biết rằng so với sự bình yên của Niết Bàn này, các hiện tượng luôn sanh và diệt kia là khổ và do biết được như vậy ít nhiều vị ấy cũng thoát khỏi tham ái đối với các hiện tượng danh sắc này. Ở giai đoạn nhập lưu (sotāpatti) vị ấy thoát khỏi tham ái có đủ sức mạnh để đưa vị ấy xuống các cõi sống thấp. Ở giai đoạn Nhất lai (sakadāgāmi) vị ấy thoát khỏi loại ái dục thô; ở giai đoạn Bất lai (anāgāmi) vị ấy thoát khỏi ái dục vi tế trong khi ở giai đoạn Arahata vị ấy thoát khỏi tham ái đối với các cõi sắc và vô sắc (ái sắc và ái vô sắc).

Như vậy người hành thiền biết mình thoát khỏi tham ái nhờ thấy sự đoạn trừ (pahanābhisamaya 捨斷現觀, xả đoạn hiện quán). Sự tiếp xúc thực sự với Niết Bàn là thánh đế thứ tư. Sự chứng ngộ chân lý (đế) này xảy ra trong tâm của người hành thiền và vì thế nó được gọi là do tu tập (bhāvanābhisamaya 修習現観, tu tập hiện quán). Tóm lại, sự minh sát của hành giả vào đế thứ ba (thánh đế về sự diệt của khổ, đó là Niết Bàn) có nghĩa là vị ấy đã minh sát vào ba thánh đế khác.

 

 

Các bài viết trong sách

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *